ประเพณีถือศิลกินผัก ภูเก็ต
ประเพณีถือศิลกินผัก หรือ เจียะฉ่าย ของจังหวัดภูเก็ต เป็นประเพณีเก่าแก่ที่สืบสานกันมาเกินกว่า 100 ปี เป็นประเพณีที่จัดขึ้นด้วยการร่วมแรงรวมใจของชาวภูเก็ต โดยประเพณีถือศิลกินผักภูเก็ต เริ่มครั้งแรกที่ อำเภอกะทู้ ในปีพ.ศ. 2368 พระยาถลาง ( เจิม ) ได้ย้ายเมืองจากถลาง มาตั้งอยู่บริเวณบ้านเก็ตโฮ่ ซึ่งอุดมสมบูรณ์ด้วยแร่ดีบุก แต่ในบริเวณดังกล่าวยังเป็นป่าทึบมีไข้ป่าชุกชุม ดังนั้นเมื่อคณะงิ้วเร่ ( บั่วฮี่ ) จากเมืองจีนได้เดินทางมาเปิดการแสดงที่นี่ และได้เกิดล้มเจ็บลง คณะงิ้วดังกล่าวจึงได้มีการประกอบพิธีกินผักขึ้น เพื่อบวงสรวงเทพเจ้า " กิ่วฮ่องไต่เต่ " และ " ยกฮ่องซ่งเต่ " และหลังจากนั้นปรากฏว่า โรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ ได้หายไป เมื่อทราบถึงชาวกะทู้ในสมัยนั้น และได้เกิดศรัทธาจึงได้มีการประกอบพิธีกินผักขึ้น โดยเริ่มตั้งแต่ วันขึ้น 1 ค่ำ ถึง วันขึ้น 9 ค่ำ เดือน 9 รวม 9 วัน 9 คืน เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเอง และบ้านเมือง
ต่อมามีผู้รับอาสาเดินทางไปอัญเชิญเหี่ยวโห้ยหรือเหี่ยวเฮี้ยน ( ควันธูป ) และเลี่ยนตุ่ย ( ป้ายชื่อ ) พร้อมทั้งคัมภีร์ต่าง ๆ ที่ใช้ในพิธีกินผักที่มณฑลกังไส ประเทศจีน จากนั้นได้เดินทางกลับมาถึงในวันขึ้น 7 ค่ำ เดือน 9 เมื่อชาวบ้านทราบข่าวจึงได้จัดขบวนไปรับที่บ้านบางเหนียว อันเป็นกำหนดของพิธี รับพระ นั้นเอง
ในพิธีกินผักนั้น ช่วงบ่ายก่อนวันพิธีหนึ่งวัน จะมีพิธียกเสาโกเต้งไว้หน้าศาลเจ้า เพื่อประกอบพิธีอัญเชิญเจ้า " ยกฮ่องซ่งเต่ " ( พระอิศวร ) และ " กิ่วฮ่องไต่เต่ " ( ผู้เป็นใหญ่ทั้งเก้า ) มาเป็นประธานในพิธีและจะนำตะเกียง 9 ดวง ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มพิธีถือศิลกินผัก
ต่อมามีผู้รับอาสาเดินทางไปอัญเชิญเหี่ยวโห้ยหรือเหี่ยวเฮี้ยน ( ควันธูป ) และเลี่ยนตุ่ย ( ป้ายชื่อ ) พร้อมทั้งคัมภีร์ต่าง ๆ ที่ใช้ในพิธีกินผักที่มณฑลกังไส ประเทศจีน จากนั้นได้เดินทางกลับมาถึงในวันขึ้น 7 ค่ำ เดือน 9 เมื่อชาวบ้านทราบข่าวจึงได้จัดขบวนไปรับที่บ้านบางเหนียว อันเป็นกำหนดของพิธี รับพระ นั้นเอง
ในพิธีกินผักนั้น ช่วงบ่ายก่อนวันพิธีหนึ่งวัน จะมีพิธียกเสาโกเต้งไว้หน้าศาลเจ้า เพื่อประกอบพิธีอัญเชิญเจ้า " ยกฮ่องซ่งเต่ " ( พระอิศวร ) และ " กิ่วฮ่องไต่เต่ " ( ผู้เป็นใหญ่ทั้งเก้า ) มาเป็นประธานในพิธีและจะนำตะเกียง 9 ดวง ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มพิธีถือศิลกินผัก
พิธีกรรมในระหว่างประเพณีถือศิลกินผัก
พิธีอัญเชิญลำเต้า - บักเต้า ( เทวดาผู้กำหนดเวลาเกิดและตาย )
พิธีกิ้วเก้ง ( พิธีแห่พระ )
พิธีอาบน้ำมัน
พิธีขึ้นบันไดมีด
พิธีโก้ยโห้ย ( พิธีลุยไฟ )
พิธีโก้ยห่าน ( พิธีสะเดาะเคราะห์ )
พิธีอัญเชิญลำเต้า - บักเต้า ( เทวดาผู้กำหนดเวลาเกิดและตาย )
พิธีกิ้วเก้ง ( พิธีแห่พระ )
พิธีอาบน้ำมัน
พิธีขึ้นบันไดมีด
พิธีโก้ยโห้ย ( พิธีลุยไฟ )
พิธีโก้ยห่าน ( พิธีสะเดาะเคราะห์ )
ตลอดจนการอัญเชิญเจ้ามาประทับในร่างม้าทรง และมีการแสดงอิทธิฤทธิ์ ด้วยการทรมานร่างกายในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งนี้เพื่อรับทุกข์แทนผู้ถือศิลกินผัก และเพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง ในระหว่างพิธีตลอด 9 วันจะมีการประโคม ด้วยกลอง ล่อโก๊ะ และจุดประทัด ยิ่งโดยเฉพาะช่วงวันส่งพระนั้น ถือเป็นวันสุดท้ายของพิธี มีความเชื่อว่า เสียงดังของประทัดจะทำให้สิ่งชั่วร้ายหมดไป จึงมีการจุดประทัดกันจำนวนมาก
ข้อปฏิบัติ 10 ประการ สำหรับผู้เข้าร่วมถือศิลกินผัก
ชำระร่างกายให้สะอาดตลอดช่วงเทศกาล
ทำความสะอาดเครื่องครัว และแยกใช้คนละส่วนกับผู้ที่ไม่ได้ร่วมถือศิลกินผัก
ความสวมชุดขาวตลอดช่วงเทศกาล
ประเพฤติตนดีทั้งกายและใจ
ห้ามบริโภคเนื้อสัตว์
ห้ามมีเพศสัมพันธ์ในช่วงเทศกาล
ห้ามดื่มสุรา และของมึนเมา
ผู้อยู่ระหว่างไว้ทุกข์ ไม่ควรร่วมเทศกาล
หญิงมีครรภ์ไม่ควรดูพิธีกรรมใด ๆ
หญิงมีประจำเดือนไมีความร่วมพิธีกรรมใด ๆ ในช่วงเทศกาล
ชำระร่างกายให้สะอาดตลอดช่วงเทศกาล
ทำความสะอาดเครื่องครัว และแยกใช้คนละส่วนกับผู้ที่ไม่ได้ร่วมถือศิลกินผัก
ความสวมชุดขาวตลอดช่วงเทศกาล
ประเพฤติตนดีทั้งกายและใจ
ห้ามบริโภคเนื้อสัตว์
ห้ามมีเพศสัมพันธ์ในช่วงเทศกาล
ห้ามดื่มสุรา และของมึนเมา
ผู้อยู่ระหว่างไว้ทุกข์ ไม่ควรร่วมเทศกาล
หญิงมีครรภ์ไม่ควรดูพิธีกรรมใด ๆ
หญิงมีประจำเดือนไมีความร่วมพิธีกรรมใด ๆ ในช่วงเทศกาล
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น